Notennamen op deze pagina zijn internationale letternamen, en het cijfer is het octaaf: C4 is de middelste C.
Beide balken tonen de genoteerde toonhoogte, op één schaal. De onderste balk is de omvang die The Whole Horn als comfortabel voor leerlingen beschouwt — een bereik, geen hek.
De viool wordt genoteerd in vioolsleutel, en het bereik dat je in een partij tegenkomt loopt van G3 tot E7 — ongeveer 3,8 octaven. Dit is het getal dat instrumentatieboeken publiceren en waarbinnen een componist schrijft. Het is het antwoord op “wat kan ik voor dit instrument op papier zetten”.
De viool leest in concertpitch, dus het genoteerde en het klinkende bereik zijn dezelfde noten: G3 tot E7, hoe je het ook bekijkt. Er valt niets om te zetten.
Dat is de moeite waard om helder te zeggen, want het is de vraag die mensen echt stellen. Bij een transponerend instrument verschillen de twee bereiken en worden beide genoemd, en daarom lopen bereikgetallen uit verschillende bronnen vaak een heel interval uiteen. Hier kan dat niet.
| Noot | Genoteerd | Klinkt |
|---|---|---|
| Laagste noot in partijen | G3 | G3 |
| Hoogste noot in partijen | E7 | E7 |
| Laagste voor leerlingen comfortabele noot | G3 | G3 |
| Hoogste voor leerlingen comfortabele noot | C6 | C6 |
Het bereik in partijen en het bereik dat een speler in ontwikkeling beheerst zijn niet hetzelfde, en wie doet alsof dat wel zo is, schrijft partijen die de sectie waarvoor ze bedoeld zijn niet kan spelen. The Whole Horn beschouwt G3 tot C6 als de voor leerlingen comfortabele genoteerde omvang van de viool.
Dat is een bereik, geen hek. Het is het punt waarop een speler in ontwikkeling zo zeker is dat de noot niet het moeilijke deel meer is — geen grens die het instrument afdwingt en geen limiet waarvan je iemand zou moeten vertellen dat hij die heeft. Beide uiteinden schuiven met oefening naar buiten, in verschillend tempo, en boven om andere redenen dan onder. Een leerling die C6 vandaag nog niet haalt, valt niet buiten het bereik; die is er onderweg naartoe.
De hoogste gangbaar genoteerde noot voor de viool is E7. Dat is de bovengrens van het bereik in partijen, een uitgeversconventie en geen meting: het is de noot waarboven een componist er niet meer van uit kan gaan dat de speler hem beheerst.
Een gestreken snaar heeft geen bovenste aanslag. Waar een trompet aan het eind van de boventoonreeks komt en een saxofoon aan het eind van de kleppen, komt een viool aan het eind van de toets — en dan gaat het nog door, want noten daarboven worden als kunstflageoletten voortgebracht. Daarom zijn geen twee bronnen het eens over de hoogste noot van de viool: wat die begrenst is de lengte van de toets en de speler, niet het ontwerp van het instrument. De onderkant is daarentegen exact: het is de lege G-snaar, en de enige manier om lager te komen is de snaar anders stemmen.
De laagste noot — G3 — komt voort uit de eigen stemming van de viool: de vier snaren zijn in kwinten gestemd op G3, D4, A4 en E5, dus de laagste beschikbare noot is de lege G-snaar. Het Wikipedia-artikel over de viool zegt het rechtstreeks — “De laagste noot van een normaal gestemde viool is G3, de G onder de middelste C.”
De hoogste noot — E7 — komt uit het Wikipedia-artikel over de viool, dat E7 noemt als “een praktische grens voor orkestpartijen voor viool”, terwijl het duidelijk stelt dat de hoogste speelbare noot “minder goed gedefinieerd is” en dat hogere noten vaak mogelijk zijn.
Het voor leerlingen comfortabele bereik — genoteerd G3 tot C6 — komt uit de eigen instrumententabel van The Whole Horn, dezelfde die de app zelf leest. De kop legt de afspraak vast: lo/hi = WRITTEN MIDI, learner-comfortable.
Genoteerd en klinkend zijn gelijk op de viool, die in concertpitch leest, dus er valt niets af te leiden.
Het gangbare genoteerde bereik van de viool is G3 tot E7, ongeveer 3,8 octaven, genoteerd en klinkend gelijk omdat het instrument in concertpitch leest.
De hoogste gangbaar genoteerde noot voor de viool is E7. Dat is de bovengrens van het bereik waarin partijen worden geschreven. Het is geen fysieke grens — zie hieronder wat die bovengrens verlegt.
De laagste noot in het gangbare genoteerde bereik is G3. The Whole Horn beschouwt G3 als de laagste voor leerlingen comfortabele genoteerde noot.
Het voor leerlingen comfortabele genoteerde bereik van The Whole Horn voor de viool is G3 tot C6. Dat is het bereik waarin een speler in ontwikkeling zich zeker voelt, geen hek — de uiteinden schuiven met oefening naar buiten, en bij elke speler in een ander tempo.
Ja. De viool leest in concertpitch, dus G3 tot E7 is zowel het genoteerde als het klinkende bereik.
Ongeveer 3,8 octaven in het gangbare genoteerde bereik, van G3 tot E7. De voor leerlingen comfortabele omvang is smaller, van G3 tot C6.
The Whole Horn speelt alle twaalf majeurtoonladders in de eigen genoteerde toonhoogte van de viool en in vioolsleutel, zodat wat je leest ook is wat je speelt.
Download de app → Bereik van elk instrument